Motor Takozu Bozulunca Ne Olur? Titreşim ve "Tak" Sesi
Kısa cevap
Motor takozu, motoru şasiye bağlayan ve titreşimi kabine geçirmeyen kauçuk-metal parçadır. Bozulduğunda rölantide direksiyon ve koltukta belirgin titreşim, vitese takarken veya gazı bırakırken tok bir "tak" sesi, kalkışta sarsıntı ortaya çıkar. Kauçuk çatlamış, ayrışmış veya içinden hidrolik sızmışsa takoz değişmelidir.
Motor takozu ne yapar?
Motor çalışırken sürekli titreşim üretir ve aynı zamanda gaz verildiğinde kendi ekseninde dönmeye zorlanır. Motor takozları bu iki kuvveti birden karşılar: motoru yerinde tutar ve titreşimin gövdeye geçmesini engeller.
Bir araçta genellikle üç ile dört takoz bulunur; bir kısmı motoru, bir kısmı şanzımanı taşır. Bazı modellerde takozların içi hidrolik sıvı doludur ve bu sıvı titreşimi çok daha iyi sönümler. Hidrolik takozdan sıvı sızdığında sönümleme birdenbire kaybolur, bu yüzden belirti ani ortaya çıkar.
Bozuk motor takozunun belirtileri
- Rölantide direksiyon simidinde, vites kolunda ve koltukta hissedilen titreşim.
- Vitese takarken (özellikle D ve R arasında) duyulan tok "tak" sesi.
- Kalkışta ve gaz kesince öne arkaya sarsıntı.
- Klima devreye girdiğinde titreşimin belirgin artması.
- Takoz kauçuğunda çatlak, metalden ayrışma veya hidrolik ıslaklığı.
Motor takozu nasıl kontrol edilir?
- Motor kaputunu açın ve motoru çalışır durumda bırakın, el frenini çekin.
- Bir yardımcı frene basılı hâlde vitesi ileri ve geri konumlara alırken motorun hareketini gözleyin.
- Motorun bir kereden fazla sallanması veya belirgin şekilde yükselip düşmesi takoz zayıflığını gösterir.
- Motoru durdurun ve her takozun kauçuğunu gözle inceleyin; çatlak, kopma, metalden ayrılma arayın.
- Hidrolik takozlarda gövde çevresinde yağlı ıslaklık olup olmadığına bakın.
Bozuk takozla kullanmaya devam etmenin riski
Tek bir takoz bozulduğunda motorun ağırlığı diğer takozlara biner ve onlar da hızla yorulur. Böylece tek parçalık bir iş kısa sürede takım değişimine dönüşür.
Daha önemlisi motorun aşırı hareket etmesi, ona bağlı borulara ve kablolara yük bindirir. Zamanla egzoz bağlantısı, radyatör hortumları ve şanzıman bağlantı elemanları zorlanır. Titreşimin ihmal edilmesi bu yüzden sadece konfor kaybı değildir.
Takozlar takım hâlinde mi değişir?
Zorunlu değildir, ancak takozlar aynı yaşta ve aynı yükte çalıştığı için biri bittiyse diğerleri de yorulmuş olma ihtimali yüksektir. Yalnız bozulanı değiştirmek kısa vadede yeterli olur, fakat kısa süre sonra bir diğerinin belirti vermesi sık görülür.
Karar verirken işçilik önemli bir etkendir: bazı takozlara ulaşmak için motorun kaldırılması gerekir. Bu durumda ulaşılması zor takozları birlikte yenilemek toplamda daha ekonomiktir.
Sıkça Sorulan Sorular
Motor takozu bozuksa araç kullanılır mı?
Kısa süre kullanılabilir ancak ertelenmemelidir. Bozuk takoz diğer takozları hızla yorar ve motorun aşırı hareketi bağlı hortum, kablo ve egzoz parçalarını zorlar.
Titreşim sadece rölantide var, hızlanınca geçiyor. Normal mi?
Bu tipik bir takoz belirtisidir. Rölantide motor devri düşük olduğu için titreşim frekansı en yüksek genlikte hissedilir; devir yükselince titreşim azalır. Belirtinin hızda kaybolması sorunun olmadığı anlamına gelmez.
Hidrolik takoz yerine normal takoz takılabilir mi?
Fiziksel olarak uyan bir parça bulunabilir ancak önerilmez. Hidrolik takoz belirgin biçimde daha iyi sönümleme sağlar; normal takozla değiştirildiğinde kabinde hissedilir bir titreşim artışı olur.